Op Prinsjesdag ging het dit jaar opvallend vaak over stroom. De koning noemde het stroomnet in de Troonrede, het kabinet stuurde een prognose van de energierekening tot 2031 mee en de netbeheerders maakten een dag eerder de nettarieven voor 2027 bekend. Voor iedereen met zonnepanelen, of met plannen voor een thuisbatterij, zit daar nieuws tussen dat je in je portemonnee gaat merken. We zetten het op een rij, met wat er wél en wat er níet is besloten.
Het stroomnet stond in de Troonrede
Het volle stroomnet kreeg dit jaar een eigen plek in de Troonrede. Nederland moet er volgens de koning voor zorgen dat het “slimmer omgaat met de pieken en dalen in het aanbod” van stroom, en hij noemde vasthouden aan de fossiele economie “economisch gezien geen slimme zet”. Die pieken en dalen ken je als paneleneigenaar uit de praktijk: rond het middaguur wekt je dak het meest op, terwijl je zelf vooral ‘s avonds stroom gebruikt.
In de Prinsjesdagbrief over klimaat en energie trekt het kabinet dat door naar huishoudens. Het wil dat mensen thuis “regie kunnen nemen over hun energierekening”, bijvoorbeeld met een goedkoper tarief in de daluren. Precies daar draait een thuisbatterij om: je verschuift je eigen stroom van het moment van opwekken naar het moment van gebruiken.
Netkosten stijgen in 2027 met 141 euro per huishouden
Het concreetste nieuws kwam van de netbeheerders. Een gemiddeld huishouden betaalt in 2027 zo’n 89 euro per jaar meer voor het transport van stroom en 52 euro meer voor gas. Samen 141 euro, een stijging van ongeveer 20 procent. De reden is de uitbreiding van het stroomnet: tot 2040 gaat daar zo’n 235 miljard euro in. De toezichthouder ACM stelt de tarieven in december definitief vast, maar de richting is duidelijk.
Dit zijn vaste kosten. Je betaalt ze per aansluiting, dus bezuinigen op je verbruik helpt hier niet. Wat wél helpt, is voorkomen dat je daarnaast ook nog dure stroom inkoopt op de uren dat je panelen niets doen.
Je energierekening tot 2031: wat het kabinet zelf verwacht
Het kabinet liet TNO voor het eerst een prognose maken van de energierekening voor de komende vijf jaar en stuurde die reactie op Prinsjesdag naar de Kamer. De hoofdlijn: voor zo’n 7 miljoen huishoudens stijgt de jaarlijkse energierekening tot 2031 met 200 tot 600 euro. De netbeheerkosten voor een gemiddeld huishouden gaan in vijf jaar met circa 24 procent omhoog.
Het kabinet noemt zelf drie oorzaken: de oplopende netkosten, het einde van de salderingsregeling en Europese klimaatmaatregelen die de gasprijs verhogen. Over huishoudens met zonnepanelen is de brief duidelijk: door het einde van de saldering gaan zij meer betalen voor de stroom die ze afnemen, al blijven panelen een besparing opleveren. En hoe groot je rekening wordt, hangt volgens het kabinet steeds meer af van “de mogelijkheden om het energiegebruik te verschuiven, bijvoorbeeld door gedragsverandering, slimme apparatuur en opslag”.
Dat laatste is de kern van dit hele Prinsjesdag-pakket. Wat je nu nog wegstreept via de saldering, moet je vanaf 1 januari 2027 zelf opvangen. Hoe dat precies werkt en wat het je kost, lees je in ons artikel over het einde van de salderingsregeling.
Komt er een btw-nultarief op thuisbatterijen?
Dit was de grote vraag in de sector. In juni nam de Tweede Kamer met 117 stemmen een motie aan om uit te zoeken of thuisbatterijen, net als zonnepanelen, onder het btw-nultarief kunnen vallen. Het kabinet zou daar op Prinsjesdag op terugkomen.
Het antwoord zit niet in het Belastingplan 2027. We hebben de toelichting op het wetsvoorstel doorgenomen: de thuisbatterij komt er niet in voor. Een nultarief per 1 januari 2027 is daarmee van de baan. Een aparte reactie van het kabinet op de motie hadden we bij het schrijven van dit artikel nog niet gevonden; zodra die er is, werken we dit stuk bij. Vooraf werd al gerekend met 1 tot 2 miljard euro aan gemiste btw tot en met 2031, en dat maakte een snel besluit onwaarschijnlijk.
Voor jou betekent dit: de btw op een thuisbatterij blijft voorlopig 21 procent. Wachten op een nultarief dat er misschien over een paar jaar komt, kost je vanaf 2027 wel elk jaar het voordeel van zelf opgeslagen zonnestroom. Hoe dat sommetje uitpakt, rekenden we uit in wat een thuisbatterij kost en wanneer hij zich terugverdient.
Dubbele energiebelasting op opslag: nog geen oplossing
Een tweede motie, in juli unaniem aangenomen, vraagt het kabinet de dubbele energiebelasting op thuisbatterijen aan te pakken. Wie stroom van het net in zijn batterij laadt en later weer teruglevert, betaalt over die stroom twee keer belasting. Voor batterijen die vooral eigen zonnestroom opslaan speelt dit nauwelijks, voor wie handelt op een dynamisch energiecontract wel.
Het ministerie van Financiën liet in juli weten dat het probleem bekend is, maar dat een oplossing op kleinverbruikersaansluitingen technisch nog niet mogelijk is. Een aparte meter bij de batterij wordt onderzocht. Het kabinet heeft toegezegd voor het einde van dit jaar met oplossingsrichtingen te komen. Er is dus nog niets veranderd, maar er wordt aan gewerkt.
Vanaf 2029 goedkoper op de daluren
Minder opgemerkt, maar voor batterij-eigenaren misschien het interessantste nieuws: het kabinet staat achter tijdsafhankelijke nettarieven. Je betaalt dan minder netkosten als je stroom gebruikt buiten de piekuren, en meer als je juist op de piek belast. De netbeheerders hebben het voorstel bij de ACM ingediend, die eind dit jaar besluit. De invoering staat gepland voor 2029.
Volgens de doorrekening van Berenschot gaan zes op de tien huishoudens er qua netkosten op vooruit, vooral huishoudens die weinig stroom gebruiken of hun verbruik kunnen verschuiven. Een thuisbatterij is precies het apparaat dat dat verschuiven voor je doet: laden als het goedkoop is, ontladen op de dure uren. Het kabinet verwacht dat het nieuwe stelsel 4 miljard euro aan netinvesteringen bespaart en ruimte maakt voor 700.000 extra woningen zonder netverzwaring.
Strengere veiligheidseisen en recycling geregeld
Twee kleinere berichten van deze week, allebei eerder goed nieuws dan zorg. Minister Van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei) laat via NEN strengere cybersecurity-eisen opstellen voor omvormers, thuisbatterijen, laadpalen, warmtepompen en energiemanagementsystemen. Vanaf 2028 gelden er Europese regels, met toezicht door de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur. Voor jou als koper betekent dat vooral dat software-updates en een veilige app-koppeling bij elk merk de norm worden. Let daar nu al op als je een batterij of omvormer vergelijkt.
Daarnaast komt er een collectief inzamel- en recyclingsysteem voor thuisbatterijen, opgezet door Stichting OPEN met de branche. Fabrikanten en importeurs registreren zich vanaf 1 januari 2027, de inzameling draait vanaf 1 juli 2027. De vraag “wat gebeurt er over vijftien jaar met mijn batterij?” krijgt daarmee een net antwoord. Dat is ook nodig: bij de netbeheerders werden in de eerste zeven maanden van dit jaar 38.230 nieuwe batterijen aangemeld, 85 procent meer dan in heel 2025.
Voor ondernemers: hogere energie-investeringsaftrek
Heb je een bedrijf, dan is er wél een fiscaal cadeautje. De energie-investeringsaftrek (EIA) gaat per 1 januari 2027 van 40 naar 45,5 procent. Een batterij of hybride omvormer voor je bedrijfspand trek je dan voor een groter deel af van de winst. Het staat in het Belastingplan 2027 en moet nog door beide Kamers, maar de sector rekent erop.
Wat doe je nu?
Prinsjesdag heeft één ding niet veranderd: op 1 januari 2027 stopt de saldering. Alles wat het kabinet deze week naar buiten bracht, wijst dezelfde kant op. Netkosten worden hoger, stroom op de piek wordt duurder dan stroom in het dal, en de overheid wil dat huishoudens zelf gaan schuiven met hun verbruik. Een btw-korting om dat te versnellen komt er op korte termijn niet.
Onze kijk: voor wie zonnepanelen heeft en per jaar meer dan zo’n 2.000 kWh teruglevert, is dit het moment om te rekenen in plaats van te wachten. Pak je jaarafrekening erbij en kijk hoeveel je teruglevert. Dat getal bepaalt hoeveel je vanaf 2027 mist. Draai de wasmachine en vaatwasser overdag, dat scheelt nu al. En bekijk of een thuisbatterij van 10 kWh of een complete set met omvormer bij jouw dak en verbruik past. Heb je een klein dak of een laag verbruik, dan is wachten juist verstandig. Twijfel je? Bel ons, we rekenen het met je door.
Foto boven dit artikel: Peter van der Sluijs, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.
