Strakblauwe lucht, de zon vol op je dak. En toch levert je installatie ineens minder. Soms valt de omvormer rond het middaguur zelfs even helemaal stil. Heb je zonnepanelen, dan herken je dit misschien. De oorzaak ligt zelden bij je eigen systeem. Meestal is het netcongestie, en je merkt het nu tot in je eigen meterkast.
We leggen je uit wat netcongestie is, waarom je omvormer juist op de mooiste dagen terugschakelt en wat een thuisbatterij daaraan doet. Inclusief de kanttekening die erbij hoort.
Wat is netcongestie eigenlijk?
Netcongestie is een vol stroomnet. Vergelijk het met file op de snelweg: er wil meer stroom door de kabels dan er op dat moment past.
Ons net is ooit gebouwd voor verkeer in één richting, van de centrale naar je stopcontact. Inmiddels gaat het twee kanten op. We laden elektrische auto’s, draaien warmtepompen en koken op inductie, vaak op dezelfde momenten. En miljoenen daken leveren op zonnige dagen tegelijk stroom terug. Het net groeit niet zo snel mee.
Er zijn twee soorten. Bij afnamecongestie is er te weinig ruimte om stroom van het net te halen. Bij teruglevercongestie is er te weinig ruimte om stroom terug te leveren. Met zonnepanelen loop je vooral tegen dat tweede aan. Grote delen van Nederland staan op de drukke momenten in het rood, en de wachtlijsten voor nieuwe aansluitingen lopen op.
Waarom valt je omvormer uit op zonnige dagen?
Hier wordt netcongestie concreet. In Nederland mag de spanning op je aansluiting maximaal 253 volt zijn. Dat is 230 volt plus tien procent. Komt de spanning daarboven, dan koppelt je omvormer zichzelf af. Dat schrijft de netcode voor. Het is een ingebouwde beveiliging, geen storing.
Op een zonnige middag leveren alle panelen in je wijk tegelijk terug. Daardoor loopt de spanning op het lokale net op. Zit jij aan de drukke kant van het net, dan tikt je omvormer tegen die 253 volt aan en schakelt terug. In je opbrengstgrafiek zie je dan een gat, precies rond het middaguur als de zon op zijn sterkst is. Je wekt op, maar een deel komt niet in huis en niet op je rekening terecht.
Balen, want dit gebeurt juist op de dagen waarop je de meeste opbrengst verwacht.
Hoe helpt een thuisbatterij tegen netcongestie?
Een thuisbatterij grijpt precies op dat moment in. In plaats van je overschot op een vol net te duwen, sla je het op. Er gaat dan minder stroom het net op, de lokale spanning blijft lager en je omvormer houdt het langer vol. De energie die anders verloren ging, bewaar je voor ‘s avonds.
En dat tweede telt net zo hard. ‘s Avonds, als de zon weg is en je verbruik piekt, gebruik je je eigen opgeslagen stroom in plaats van dure stroom van het net. Je verschuift je verbruik weg van het drukste moment. Dat heet peak shaving, en het ontlast het net aan beide kanten.
Een compacte thuisbatterij als de Dyness Powerbox G2 van 10,24 kWh is daar een mooi voorbeeld van. Genoeg om je avond op eigen stroom te draaien.
Dat het werkt, blijkt ook uit de praktijk. In een proef van netbeheerder Enexis in het Drentse Ansen koppelden ze negen slim aangestuurde thuisbatterijen aan elkaar. De bewoners gebruikten twintig tot dertig procent meer van hun eigen zonne-energie, de pieken op het net daalden en de kans op spanningsproblemen werd kleiner. Met negen batterijen. Tel daar een hele wijk bij op en je voelt de potentie.
Hoe je je batterij inzet, maakt het verschil
Nu de kanttekening, want die hoort erbij. Een thuisbatterij is niet automatisch goed of slecht voor het net. Het hangt af van hoe slim je hem aanstuurt.
Een systeem dat rekening houdt met het net laadt en ontlaadt op de momenten dat het past. Of je je batterij nu vooral voor je eigen verbruik gebruikt of slim laat meebewegen met de stroomprijs: goede sturing kijkt naar meer dan één signaal, en dat scheelt voor jou én voor het lokale net. De netbeheerders werken bovendien aan duidelijke spelregels, zodat flexibel gebruik mogelijk blijft.
Ons advies: kies een batterij met slimme sturing. We schreven eerder over onbalans voorkomen, en in ons stuk over slimme energiesturing zie je hoe zo’n systeem dat doet.
Wat kun je zelf doen?
Een paar dingen helpen direct:
- Check op de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland hoe vol het net in jouw buurt is. Zo weet je waar je staat.
- Laat je installateur de instellingen van je omvormer nakijken. Met de juiste P(U)-curve of een andere fase haal je soms al opbrengst terug.
- Verschuif zware apparaten naar het middaguur. Was, vaatwas of de auto laden tussen elf en drie gebruikt je eigen zon, in plaats van die terug te duwen.
- Wil je de rest ook vasthouden? Dan komt een thuisbatterij in beeld die je overschot opslaat voor later.
Loont een thuisbatterij straks meer?
Daar ziet het wel naar uit. Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Tot die datum kun je teruggeleverde stroom nog wegstrepen tegen je verbruik. Daarna niet meer.
Het verschil wordt dan groot. Een kilowattuur die je zelf gebruikt is al gauw 25 tot 30 cent waard. Datzelfde kilowattuur terugleveren levert bij veel leveranciers straks een stuk minder op, soms bijna niets. Elke kilowattuur die je opslaat en later zelf gebruikt, telt dus dubbel: je ontwijkt het volle net en je houdt je eigen stroom op het moment dat het loont. Meer over die combinatie lees je in ons artikel over een dynamisch energiecontract.
Zo houd je meer zonnestroom binnen
Netcongestie hoef je niet zomaar te accepteren. Met een goed ingestelde omvormer, wat schuiven in je verbruik en eventueel een batterij houd je meer van je eigen zon in huis. Of een thuisbatterij in jouw situatie loont, hangt af van je verbruik, je zonnepanelen en je contract.
Benieuwd wat bij jou past? Bekijk onze thuisbatterijen of bel ons even op 085 130 1730. We rekenen het graag met je door.
